Sinds mijn pensioen wil ik nergens liever zijn dan in onze tuin — mijn vrouw wil ons huis juist verkopen

Op de gedeelde kalender stond ineens ‘makelaar, vrijdag 11 uur’. Tussen de tandarts en de verjaardag van mijn zwager. Marijke had het in blauw geschreven, zoals ze alle afspraken opschrijft die ons allebei aangaan.

Ik heb er een kruis doorheen gezet. Niet eens met haar overlegd. Gewoon, met de pen die naast de telefoon lag.

Daar schaam ik me inmiddels voor. Maar die afspraak voelde alsof er al besloten was dat we weggingen en ik alleen nog thuis hoefde te zijn om de deur open te doen.

Ik ben 67, Marijke is 65. We wonen bijna dertig jaar in een vrijstaand huis aan de rand van Apeldoorn. Geen landgoed, al lijkt het misschien zo als ik zeg dat we een grote tuin hebben. Gewoon een behoorlijk perceel, een garage, vier slaapkamers en altijd ergens iets wat aandacht nodig heeft.

Tot vorig jaar werkte ik als monteur bij een installatiebedrijf. De laatste jaren vooral onderhoud, omdat mijn knieën het kruipen steeds minder goed trokken. Marijke werkte bij een tandartspraktijk. Zij is anderhalf jaar eerder gestopt dan ik.

We hebben voor dit huis behoorlijk ingeleverd. Jarenlang geen verre vakanties, tweedehands auto’s, zelf schilderen. Toen de kinderen klein waren, deden we de bovenverdieping kamer voor kamer. Er heeft hier geloof ik zes jaar een peertje boven de overloop gehangen.

Dat vertel ik vaak als het over verhuizen gaat. Marijke zegt dan dat zij erbij was. Dat weet ik natuurlijk wel.

Sinds mijn pensioen begin ik de dag meestal buiten. Koffie, rondje langs de borders, kijken wat er opkomt. Daarna een klus. De garagedeur klemt, een stuk schutting moet vervangen worden, de compost moet om.

Soms doe ik weinig. Dan sta ik een kwartier met een snoeischaar in mijn hand naar een merel te kijken. Niemand die belt omdat een installatie stilligt. Niemand die vraagt hoe laat ik klaar ben.

Ik had niet verwacht dat ik zo zou genieten van thuis zijn.

Marijke blijkbaar ook niet. Maar dan andersom.

Haar vriendinnen wonen grotendeels in of vlak bij het centrum. Ze gaat naar films in Gigant, volgt een cursus kunstgeschiedenis en spreekt graag ergens koffie af. Vanaf ons is het een klein halfuur fietsen. Prima te doen, vind ik. Zij vindt het in november, na een avondvoorstelling, niet prima.

‘Jij hoeft nergens meer heen,’ zei ze laatst. ‘Voor jou is dat fijn. Ik zit hier op jou te wachten tot je je laarzen uittrekt.’

Dat vond ik onredelijk. Ze hoeft toch niet op mij te wachten? Ze heeft een auto.

Dat zei ik ook. Het hielp niet.

Een paar weken later liet ze een appartement zien op Funda. Nieuwbouw, lift, balkon, vlak bij het station. Op de foto’s stond één stoel bij een raam en verder vooral veel beige.

Ik vroeg waar mijn gereedschap dan moest blijven.

‘Dat is dus echt het eerste waar je aan denkt?’

Ja. Eerlijk gezegd wel.

Er was een berging beneden. Acht vierkante meter, volgens de plattegrond. Ik keek ernaar en zag mijn werkbank al bij het grofvuil staan. Marijke wees op de inloopdouche en de supermarkt om de hoek.

We bekeken hetzelfde scherm, maar niet hetzelfde huis.

Daarna begon ze over geld. Onze hypotheek is bijna afgelost en volgens haar konden we nu een goede prijs krijgen. Kleiner wonen, een bedrag achter de hand houden. Voor hulp als we die nodig kregen. Voor aanpassingen. Ze wilde niet pas weg als een van ons van de trap was gevallen.

Haar moeder heeft na een gebroken heup maanden op een bed in de woonkamer gelegen. Marijke reed er drie keer per week naartoe. Ik denk dat dat meer meespeelt dan ze zegt.

Toch werd ik kwaad.

‘We zijn nog niet dood,’ zei ik.

‘Nee. Daarom wil ik nu nog iets anders.’

Het bleef die avond stil. Niet zo’n stilte waarbij je na een uur vraagt of er nog koffie is. We hebben allebei apart brood gegeten.

Wat ik moeilijk uitgelegd krijg, is dat dit huis voor mij niet alleen geld en onderhoud is. Op mijn werk wist ik wat ik kon. Nu vraagt niemand me meer om iets uit te zoeken. Dat hoort erbij, dat snap ik best. Maar hier kan ik nog zien wat ik gedaan heb. Een lekkende goot is na een middag weer dicht. Een boom die ik snoei, loopt het volgende jaar beter uit.

In zo’n appartement zie ik mezelf vooral zitten.

Marijke zegt dat ik in de stad ook dingen kan doen. Vrijwilligerswerk, een cursus, samen vaker weg. Het klinkt allemaal redelijk. Ik wil alleen niet dat mijn hele leven na mijn zevenenzestigste weer een project wordt waarvoor ik ergens moet aanmelden.

Vorige maand zaten we bij vrienden in hun appartement. Ik heb de hele middag op de geluiden gelet. Een stoel boven ons, de lift, iemand op de galerij. Marijke merkte het.

In de auto zei ze dat ik mijn best deed om het verschrikkelijk te vinden.

Misschien deed ik dat ook.

Andersom ziet zij tegenwoordig iedere loszittende dakpan als bewijs dat we hier weg moeten. Toen de tuinpomp kapotging, zei ze: ‘Daar gaan we weer.’ Terwijl ik hem voor zesendertig euro gerepareerd heb en daar eigenlijk een leuke middag aan had.

Over die doorgestreepte afspraak kregen we de ergste ruzie die we in jaren hebben gehad.

Ze had alleen een waardebepaling geregeld. Geen verkoopopdracht. Dat had ze me verteld, zei ze. Ik kan me dat niet herinneren, maar de laatste tijd hoor ik bij het woord makelaar de rest nauwelijks meer.

Ze huilde niet. Ze bleef aan tafel zitten en zei dat ze zich hier eenzaam voelde. Ook als ik thuis was.

Ik begon over de kinderen die hier graag komen. Over de logeerkamer voor onze kleinzoon.

‘Zes weekenden per jaar, Henk.’

Daar had ik niets op terug.

Die vrijdag is afgezegd. Niet definitief, heeft Marijke erbij gezegd. Sindsdien is ze vaker weg. Ze meldt nog steeds hoe laat ze ongeveer terug is. Ik hoor mezelf dan zeggen dat ze voorzichtig moet fietsen, terwijl ik eigenlijk iets anders wil zeggen.

Volgende week gaan we een appartement bekijken. Bestaande bouw deze keer, met een groter balkon. Ik heb zelf gevraagd of er een stopcontact in de berging zit.

Marijke keek even op toen ik dat vroeg. Ze weet dat het geen ja is. Ik heb dat er voor de zekerheid ook nog achteraan gezegd, wat de opluchting op haar gezicht meteen weer wegnam.

Voor vrijdag staat de makelaar opnieuw in de agenda. Ik heb de afspraak laten staan. Om elf uur moet ik dus binnen zijn. Daarvoor wil ik nog de heg aan de straatkant doen.