Mijn vrouw heeft onze zondagen vrijgemaakt voor een eenzame vriend, maar ik wil mijn rust terug

In onze gedeelde agenda stond ineens op iedere zondag hetzelfde: ‘Kees, lunch, 12.30 uur.’ Niet alleen voor de komende weken. Ik scrolde door tot november. Daar stond hij ook.

Ik dacht eerst dat Marjan per ongeluk op ‘wekelijks herhalen’ had gedrukt. Dat gebeurt haar weleens. Maar toen ik het vroeg, zei ze dat het juist handig was. Dan hoefde Kees niet steeds te vragen of hij mocht komen.

Ik ben vierenzestig en werk vier dagen per week bij een technische groothandel. Officieel heb ik op vrijdag vrij. Meestal doe ik dan boodschappen, ga ik met mijn moeder van negenentachtig naar een afspraak of werk ik achterstallige dingen weg. Zaterdag is ook zo voorbij. Op zondag wil ik soms gewoon een beetje rondhangen zonder aardig te hoeven zijn.

Dat klinkt onaardiger dan ik het bedoel. Al weet ik dat inmiddels niet meer helemaal zeker.

Kees en zijn ex-vrouw Anita kennen we ruim dertig jaar. Onze kinderen zaten samen op zwemles. Daarna kwamen verjaardagen, weekendjes weg, helpen verhuizen. Toen ik jaren geleden na een operatie thuiszat, kwam Kees mijn schutting rechtzetten. Ik hoefde het niet eens te vragen.

Hun scheiding heeft bijna twee jaar geduurd. Ze gingen uit elkaar, probeerden het nog een keer, verkochten uiteindelijk hun huis. Er waren avonden dat Anita bij Marjan zat te huilen en ik ondertussen met Kees aan de telefoon was. Geen van beiden vertelde precies hetzelfde verhaal.

Nu woont Kees in een kleine huurwoning aan de andere kant van de stad. Ik ben er twee keer geweest. Er staat een behoorlijke bank, een nieuwe televisie en verder lijkt het alsof hij nog moet beginnen met uitpakken. Hij is sinds vorig jaar met pensioen. Zijn dochter woont in Groningen en met zijn zoon is het contact stroef.

Die eerste zondag had Marjan hem zelf gevraagd. Het was nat en donker en hij had haar verteld dat hij de dag ervoor bijna niemand had gesproken.

We aten broodjes en soep. Kees bleef tot halfzes. Dat vond ik toen niet erg. Ik had zelfs het idee dat hij iets opknapte.

De week erna vroeg hij zaterdagavond of hij weer kon komen. Daarna nog eens. Op een gegeven moment nam hij zijn pantoffels mee omdat onze vloer koud is.

Daar heb ik nog een grap over gemaakt. Achteraf was dat waarschijnlijk het moment geweest om iets te bespreken, maar ja. Je zegt niet snel tegen een vriend die net zijn huwelijk kwijt is dat zijn pantoffels je benauwen.

Het gaat ook niet om die pantoffels.

Het gaat erom dat hij om kwart over twaalf aanbelt terwijl ik nog met koffie de krant lees. Dat hij vraagt hoe het op mijn werk gaat, maar na twee zinnen vertelt dat Anita altijd al alleen aan zichzelf dacht. Dat we om vier uur dezelfde berichten op zijn telefoon bekijken die hij de vorige zondag ook liet zien.

Soms probeer ik over voetbal te beginnen. Of over iets wat we vroeger samen hebben meegemaakt. Dat lukt even. Daarna zegt hij: ‘Weet je wat ik nog steeds niet begrijp?’ En dan weet ik hoe laat het is.

Ik heb heus geluisterd. Uren. Alleen merk ik dat ik ondertussen naar de klok kijk en me daarvoor schaam.

Drie weken geleden ging ik boven was opvouwen die helemaal niet opgevouwen hoefde te worden. Ik heb daarna een halfuur op het bed gezeten met mijn telefoon. Toen ik beneden kwam, zei Kees dat ik zeker blij was dat ik nog wel een vrouw had.

Ik zei: ‘Ja, maar soms wil die vrouw ook iets anders horen dan jouw scheiding.’

Het werd stil. Marjan keek me aan. Kees lachte een beetje en zei dat ik gelijk had. Vervolgens begon hij overdreven opgewekt over de nieuwe rotonde bij het winkelcentrum.

Dat vond ik bijna nog erger. Ik heb mijn excuses aangeboden toen hij wegging. Hij zei dat het niet gaf, maar hield zijn jas aan terwijl ik nog iets probeerde uit te leggen.

Marjan was die avond boos. Niet schreeuwend boos. Ze ruimde de vaatwasser in en gaf op alles kort antwoord.

‘Hij heeft bijna niemand meer,’ zei ze uiteindelijk.

Ik zei dat hij ons nog had. Dat was volgens haar niet bepaald te merken.

Een paar dagen later ontdekte ik die afspraken in de agenda.

Marjan vertelde dat Kees tegen de zondagen opzag. Doordeweeks kon hij tenminste naar de winkels of iets regelen. Op zondag hoorde hij bij de buren bezoek binnenkomen en zat hij alleen. Zij had gezegd dat hij voortaan op ons mocht rekenen.

‘Op jou,’ zei ik. ‘Je hebt niet gevraagd of hij op mij kan rekenen.’

Daar schrok ze zichtbaar van. Ik ook een beetje.

Ik stelde voor hem één zondag per maand uit te nodigen. Echt uitnodigen, met aandacht, niet terwijl ik zit te hopen dat hij vertrekt. Ik wilde ook met hem kijken naar de fietsclub in de wijk of het repaircafé. Hij kan verschrikkelijk veel met zijn handen.

Marjan zei dat ik hem niet kon vervangen door een hobbyclub.

‘Ik probeer hem niet te vervangen. Ik probeer te voorkomen dat wij zijn hele sociale leven worden.’

‘Lekker makkelijk. Hij mag komen als jij er geen last van hebt.’

Daar had ik geen goed antwoord op. Want er zit natuurlijk iets van waarheid in. Ik wil helpen, maar kennelijk wel op tijden die mij uitkomen.

Tegelijkertijd voelt het niet eerlijk dat mijn behoefte aan rust meteen minder belangrijk wordt zodra iemand anders ongelukkiger is.

Marjan heeft ook gezegd dat zij de middagen meestal gezellig vindt. Niet alles draait om de scheiding, zegt ze. Als ik boven zit, praten ze soms over koken of haar vrijwilligerswerk. Misschien hoort hij bij haar ook een ander soort gesprek dan bij mij. Ik ga tegenwoordig al gespannen aan tafel zitten.

Afgelopen zondag heb ik Kees na de lunch gevraagd of hij mee ging wandelen. Zonder Marjan. Het was geen voorbereid gesprek, ik wilde vooral het huis uit.

Bij het kanaal zei hij dat hij wel merkte dat het veel werd.

Ik begon onmiddellijk te zeggen dat het zo niet bedoeld was. Dat was laf. Hij gaf me een opening en ik maakte hem weer dicht.

Uiteindelijk heb ik toch gezegd dat iedere zondag voor mij te vaak is.

Hij knikte en vroeg hoeveel zondagen dan wel konden. Alsof we een rooster moesten afspreken. Ik kreeg het daar zo benauwd van dat ik zei dat we het later wel zouden bekijken.

Thuis wilde Marjan weten waarom hij zo stil was. Kees zei dat hij slecht had geslapen. Ik zei niets.

De afspraken staan nog in de agenda. Voor komende zondag heeft Marjan al soep gemaakt en ingevroren. Ik heb haar gevraagd om daarna niets nieuws met Kees af te spreken voordat wij samen hebben gepraat.

Ze zei dat ze dat zou doen. Daarna vroeg ze of ik het brood zaterdag kon ophalen. Ik heb ja gezegd.