Ik stond elke ochtend bij dezelfde halte, tot ik besefte dat niemand me nog echt zag

Ik denk dat het begon met iets kleins. Niet met een drama, niet met een grote ruzie. Gewoon met mensen die steeds sneller langs me heen gingen.

Ik heet Marjan, ik ben 61 en ik woon al mijn hele leven in Amersfoort, op twee straten van het flatgebouw waar ik ben opgegroeid. Vroeger kende je hier iedereen een beetje. Niet dat we elkaars deur platliepen, maar je wist wie er op drie hoog woonde, wie slecht ter been was, wie op woensdag op de kleinkinderen paste. Er werd gegroet. Er werd gewacht.

Nu lijkt het alsof iedereen alleen nog ergens heen moet.

Een paar maanden geleden stond ik bij de bushalte aan de Liendertseweg. Het regende zo’n miezerregen die overal in kruipt. Mijn boodschappentrolley trok scheef, een wiel liep vast, en ik kreeg dat ding maar niet goed van de stoep af.

Er stonden vijf mensen. Twee jongens met oortjes in. Een vrouw in een beige jas, keurige laarzen, telefoon tegen haar oor. Een man met een racefietshelm nog op zijn hoofd. En een meisje, begin twintig misschien, dat wel even opkeek maar meteen weer naar haar scherm zakte.

Ik zei nog, half lachend: “Dat karretje van mij is ook met pensioen, geloof ik.”

Niemand reageerde.

Niet eens zo van beleefd glimlachen. Gewoon niks.

Ik kreeg het ineens warm van schaamte. Alsof ik iets raars had gedaan. Alsof hardop praten in het openbaar iets gênants was geworden.

Toen de bus kwam, stapten ze één voor één in. De chauffeur keek langs me heen en zei tegen de jongen achter mij: “Abonnement even scannen.”

Ik stond letterlijk voor hem.

“Ik ben ook nog aan de beurt,” zei ik.

Hij schrok een beetje. “Oh. Sorry mevrouw. Niet gezien.”

Niet gezien.

Dat bleef hangen. Veel meer dan gezond is misschien. Maar het was niet alleen die dag. Het was alles bij elkaar.

In de supermarkt waar de zelfscan sneller moet dan een mens kan denken. Bij de apotheek, waar ik drie keer “pardon” zei voordat iemand opkeek. In mijn eigen portiek, waar nieuwe buren dozen naar boven sjouwen zonder ooit te zeggen wie ze zijn. En ja, ik weet heus wel dat tijden veranderen. Ik ben niet iemand die over “de jeugd van tegenwoordig” loopt te mopperen. Mijn dochter Sanne zegt dat ook altijd.

“Mam, mensen hebben gewoon veel aan hun hoofd. Trek het je niet zo persoonlijk aan.”

Makkelijk gezegd als je midden in het leven staat. Zij heeft werk, een man, twee kinderen, een hockeyclub, een agenda waar ik al moe van word als ik ernaar kijk.

Ik heb stilte. Heel veel stilte.

Mijn man, Kees, is vier jaar geleden overleden aan alvleesklierkanker. Het ging snel. Te snel. Eerst waren er nog buren met ovenschotels en appjes en aangeboden ritjes naar het ziekenhuis. Daarna werd het weer normaal voor iedereen. Voor mij niet.

Ik red me prima, zeg ik altijd. En meestal is dat ook zo. Ik doe mijn boodschapjes, ik pas soms op mijn kleinzoon Daan, ik drink op donderdag koffie in het wijkcentrum als het doorgaat. Maar de laatste tijd wordt er steeds meer “efficiënt” gemaakt. Minder balies. Minder personeel. Meer digitaal. Alsof menselijk contact een soort overbodige luxe is geworden.

Twee weken geleden ging het mis. Of nou ja, mis. Het voelde groot, al klinkt het misschien onbenullig.

Ik was gevallen met mijn fiets, vlak bij de rotonde. Niet spectaculair. Mijn tas tussen de spaken, hup, daar lag ik. Knie kapot, boodschappen over de straat. Tomaten die wegrolden alsof ze haast hadden.

Er reden auto’s langs. Een scooter minderde even, reed toen door. Een jongen op een fatbike keek om, lachte niet eens, keek gewoon leeg en ging verder.

Pas na, ik denk, drie minuten, kwam er iemand.

Een oudere man nog dan ik, met een Hema-tas.

“Gaat het, meid?” vroeg hij.

Meid. Ik moest er bijna van huilen.

Hij hielp me overeind, raapte mijn prei op alsof dat de normaalste zaak van de wereld was en zei: “Rustig aan. Ze hebben allemaal haast, maar jij bloedt wel.”

Die zin sneed dwars door me heen.

Thuis heb ik Sanne gebeld. Ik weet niet waarom juist toen. Misschien omdat ik trilde van de schrik, misschien omdat ik niet weer sterk wilde doen.

“Mam, je moet echt zo’n buurtapp nemen,” zei ze eerst. “Dan kun je altijd iemand bereiken.”

Ik zei: “Ik wil niet iemand bereiken via een app. Ik wil dat iemand even stopt als ik op straat lig.”

Het werd stil.

Toen zei ze, zachter: “Ja… dat snap ik ook wel.”

Maar volgens mij snapte ze het niet helemaal. Of misschien wilde ze het niet voelen. Dat kan ook.

Afgelopen zondag in de lift kwam ik mijn benedenbuurman tegen, Ruben. Ik woon hier al elf jaar naast hem. Elf jaar. Hij keek naar mijn pleisterknie en vroeg: “O, bent u hier nieuw?”

Ik heb hem alleen maar aangekeken.

Hij werd rood, mompelde iets van drukte en dat hij gezichten slecht onthoudt. Alsof dat het minder erg maakte.

Toen ik boven was, ben ik op de rand van mijn bed gaan zitten met mijn jas nog aan. En ineens dacht ik: als ik morgen verdwijn, hoe lang duurt het dan voor iemand het merkt? Niet mijn dochter, niet de kinderen. Ik bedoel hier. In deze straat. In dit gebouw. In deze stad waar ik alles ken, behalve de mensen nog.

Dat is toch een rare gedachte, na een heel leven op dezelfde plek.

Misschien ben ik te gevoelig geworden. Misschien verwacht ik iets van een tijd die niet meer bestaat. Maar wanneer zijn we het normaal gaan vinden dat we elkaar niet meer aankijken, niet meer groeten, niet meer oprapen als iemand valt?

Ik mis niet eens grootse gebaren. Ik mis dat kleine, simpele gevoel dat je meetelt.

Dat iemand ziet dat je er bent.

Is het echt ouderwets om te vinden dat haast nooit belangrijker mag worden dan een mens? Of ben ik degene die niet meer meekomt?