Ik bleef na mijn vaders dood in zijn dorp wonen, maar zonder mijn geloof wist niemand meer wat ze met me aan moesten

Op donderdag zet ik nog steeds automatisch zes mokken op het aanrecht. Niet iedere week, maar vaak genoeg om mezelf een sukkel te vinden. Er komen al maanden geen vijf mannen meer bij mij koffiedrinken.

Ik ben 58 en woon weer in het dorp waar ik ben opgegroeid, ergens op de Veluwe. Het huis was van mijn vader. Ik trok bij hem in toen hij niet meer goed alleen kon zijn. Dat zou tijdelijk zijn. Mijn huurwoning in Apeldoorn hield ik eerst aan, tot ik het zonde van het geld begon te vinden.

Na zijn overlijden bleef ik. Ik had de tuin net een beetje op orde, mijn werk bij een technische groothandel was met de auto goed te doen en voor het eerst in jaren werd ik in de supermarkt met mijn voornaam begroet.

Dat klinkt misschien onbenullig. Als je lang alleen hebt gewoond, is het dat niet.

Via Henk, met wie ik vroeger op school zat, kwam ik weer bij de donderdagavondgroep terecht. Vijf mannen die ik van vroeger kende. Koffie, een stuk uit de Bijbel, daarna praten. Over geloof, maar ook over een lekkende dakkapel, pensioen en de veel te dure bruiloft van iemands dochter.

Ik keek er de hele week naar uit.

Het lastige was alleen dat ik niet meer geloofde.

Dat was niet plotseling gekomen door mijn vaders dood. Het was jaren daarvoor al langzaam verdwenen. In Apeldoorn ging ik alleen met Kerst nog weleens naar de kerk, vooral omdat mijn vader ernaar vroeg. Hier pakte ik het weer op. Ik kende de mensen, de volgorde van de dienst, zelfs het kuchje van de man twee banken achter ons.

Ik hield mezelf voor dat ik het een kans gaf. Soms was dat ook zo. Andere keren stond ik tijdens het zingen te bedenken of ik thuis nog brood had.

Op de donderdagavonden zei ik weinig als het over geloof ging. Ik las gewoon mijn stukje voor. Als iemand vroeg hoe het met me ging, vertelde ik iets over mijn vader of mijn werk. Allemaal waar. Alleen niet alles.

Het kwam eruit op een avond bij Gerrit thuis. Zijn vrouw bracht plakjes cake binnen die nog warm waren. We hadden het over twijfel en Henk zei dat iedereen weleens een periode had waarin God ver weg leek.

Ik zei dat het bij mij niet voelde alsof iemand ver weg was. Eerder alsof er niemand was.

Gerrit keek naar het boek op zijn schoot.

‘Maar je bidt toch wel?’

‘Nee. Eigenlijk niet meer.’

Er volgde geen ruzie. Dat had ik achteraf bijna makkelijker gevonden. Ze stelden vragen. Of ik boos was. Of ik met de dominee wilde praten. Of ik misschien te veel alleen zat.

Toen ik wegging, kreeg ik zoals altijd de overgebleven cake mee. Ik at die thuis staand bij de koelkast op en voelde me opgelucht. Ik dacht echt dat het moeilijkste voorbij was.

De week erna belde Henk. Misschien was het goed als we even apart verder praatten, zei hij. Dan hoefde niet de hele groep steeds stil te staan bij waar ik zat.

‘Ik hoef daar niet iedere week over te praten,’ zei ik.

Dat begreep hij. Maar de anderen vonden het ook ingewikkeld.

Die donderdag bleef ik thuis. De donderdag daarna ook.

In het begin kwam Henk nog langs. Hij nam een boekje mee dat ik op tafel legde en niet opensloeg. Toen hij vroeg wat ik ervan vond, zei ik dat ik geen huiswerk nodig had om koffie met hem te mogen drinken.

Dat kwam er veel harder uit dan ik bedoelde. Hij stopte het boekje terug in zijn jas.

Er verdwenen meer dingen, al weet ik niet zeker of alles ermee te maken had. Een barbecue hoorde ik pas achteraf over. Bij een verjaardag zei iemand dat ze dachten dat ik het druk had. In de groepsapp werden vooral nog praktische dingen gedeeld. Ik reageerde met duimpjes, alsof er niets was.

Op een zondag stuurde ik een lang bericht. Dat ze alleen belangstelling hadden zolang ik de goede antwoorden gaf. Dat ik kennelijk geen vriend was, maar een probleem dat opgelost moest worden.

Ik heb dat bericht later vaak teruggelezen. Vooral dat woord ‘alleen’. Dat was niet eerlijk. Henk had mijn vader uit bed geholpen toen ik door mijn rug was gegaan. Gerrit had zonder iets te vragen een kapotte dakpan vervangen.

Maar niemand reageerde op wat ik bedoelde. Ze reageerden op wat ik had geschreven.

Gerrit schreef dat hij zich niet herkende in mijn beschuldigingen. Een ander zei dat respect twee kanten op werkte. Henk belde. Ik nam niet op.

Daarna was het echt stil.

Ik begon op rare tijden boodschappen te doen. Niet omdat iemand me iets aandeed, maar omdat ik geen zin had in dat korte aarzelen voor iemand vroeg hoe het ging. Ik zag overal bevestiging in. Een buurman die doorliep, iemand die niet terugzwaaide. Achteraf bleek die buurman net slecht nieuws uit het ziekenhuis te hebben gekregen.

Mijn zus zei dat ik terug naar de stad moest.

‘Je hoeft daar toch niet te blijven zitten?’

Ze bedoelde het goed. Toch werd ik kwaad. Zij had haar gezin, haar straat, mensen die op haar verjaardag bleven eten. Ik moest blijkbaar gewoon opnieuw beginnen, alsof je ergens een nieuwe kring vrienden bestelt zodra de oude niet meer past.

Ik heb wel naar flats gekeken. Daarna rekende ik uit wat verhuizen zou kosten en sloot ik de laptop.

Sinds februari help ik op woensdag in de werkplaats van het Repair Café, twee dorpen verderop. De eerste keer vertelde ik veel te uitgebreid waarom ik daar kwam. De man naast me luisterde en vroeg toen of ik een bepaalde schroevendraaier kon aangeven. Dat was prettig.

Henk stond vorige maand ineens voor de deur. Zonder boekje. We hebben koffiegedronken en vooral over zijn nieuwe knie gepraat.

Bij het weggaan zei ik dat mijn bericht niet eerlijk was geweest.

‘Nee,’ zei hij. Toen bleef hij even staan. ‘Maar we hebben je ook wel laten zitten.’

Ik wilde meteen van alles vragen. Of de anderen dat ook vonden. Of hij nog kwam omdat hij wilde, of omdat hij zich verplicht voelde. Ik heb het niet gedaan.

Hij komt volgende week helpen met de schutting. Die afspraak staat nu drie weken en ik heb al twee keer gekeken of ik de juiste schroeven heb.

Ik weet niet of ik hier oud wil worden. Voorlopig woon ik hier nog. Vanmiddag kwam ik Gerrit tegen bij de bakker. We hebben even gepraat over zijn dochter, die een huis zoekt. Bij het afscheid zei hij: ‘Tot ziens, hè.’

Thuis heb ik mijn telefoon gepakt om hem te vragen eens langs te komen. Het bericht staat nog bij mijn concepten.