Bij mijn broer woonde ik voor 350 euro per maand, maar steeds vaker hield ik aan tafel mijn mond

Ik had de woning al drie keer geweigerd in mijn hoofd voordat ik er ging kijken. Te klein. Te ver van mijn werk. Elektrisch koken, dus ook nog andere pannen nodig. Dat laatste vertelde ik zelfs aan de verhuurmedewerker, alsof een koekenpan een serieuze reden was om op mijn achtenvijftigste bij mijn broer te blijven wonen.

Ze zei dat ik tot donderdag had om te reageren.

Mijn broer Rob wist niet dat ik daar was. Ik had gezegd dat ik na mijn werk even naar de Action ging. Toen ik terugreed, ben ik daar ook echt gestopt. Vuilniszakken gekocht en douchegel die ik niet nodig had.

Ruim twee jaar eerder had Rob me opgehaald bij mijn ex. Niet met een aanhanger of zoiets. Mijn spullen pasten achter in zijn Volvo, met de achterbank plat.

Het huis was van haar. We hadden er elf jaar samen gewoond en ik had nooit iets voor mezelf geregeld. Toen het uitging, kon ik tijdelijk blijven, maar dat tijdelijk werd voor ons allebei steeds vervelender.

Rob zette thuis schone lakens op het bed in zijn kleine kamer.

‘Eerst maar eens slapen,’ zei hij. ‘De rest komt wel.’

Ik heb die nacht bijna negen uur geslapen. Dat was in maanden niet gebeurd.

Hij vroeg 350 euro per maand, inclusief alles. Daar zat zelfs het eten bij, al deed ik natuurlijk ook boodschappen. Ik werk achtentwintig uur in een magazijn voor installatiemateriaal. Meer lukt niet goed met mijn knieën. Met ongeveer 1.800 euro netto was dat bedrag een redding.

Ik kon mijn roodstand wegwerken. De rekening van de tandarts betalen. Voor het eerst sinds jaren bleef er aan het einde van de maand iets over.

Ik vertel dat erbij omdat Rob in dit verhaal niet de man is die mij nooit geholpen heeft. Hij heeft me juist geholpen toen ik niemand durfde te bellen.

Alleen werd het na een tijdje zijn antwoord op bijna alles.

Als ik de thermostaat een graad hoger zette: ‘Jij hebt makkelijk praten, voor dat kostgeld van je.’

Als ik op zondag niet meeging naar onze tante: ‘Voor je broer kun je toch wel een keer wat terugdoen?’

En als we bezoek hadden, kwam vroeger of later mijn scheiding ter sprake. Het was geen scheiding, we waren niet getrouwd, maar hij noemde het zo.

‘Deze heeft gelukkig op tijd bij mij aangebeld,’ zei hij dan. ‘Anders zat hij nu op een vakantiepark.’

Meestal lachte ik mee. Het alternatief was dat iedereen stil werd en naar mij ging kijken.

Rob is drie jaar ouder. Hij heeft altijd meer verdiend, eerst als elektricien en later met zijn eigen bedrijfje. Zijn huis is bijna afbetaald. Hij is niet rijk op de manier van verre reizen en dure horloges. Hij koopt wel gewoon een nieuwe wasmachine als de oude kapotgaat, zonder eerst zijn saldo te bekijken.

Dat vond ik prettig. Daar schaam ik me inmiddels ook een beetje voor. De rust van iemand anders die zich geen zorgen maakte, werkte op mij aanstekelijk.

In het begin kookte ik vaak. Ik maakte de badkamer schoon, hield de tuin bij. Daar hadden we geen afspraken over gemaakt. Ik wilde gewoon geen last zijn.

Later begon Rob te vragen waarom iets nog niet gedaan was.

‘Je was toch vroeg thuis?’

Dan stond er nog een pan op het fornuis of lagen er bladeren bij de achterdeur. Soms deed hij het zelf met veel lawaai. Soms deed ik het alsnog, met mijn jas nog aan.

Ik had ook vervelende kanten. Ik trok me terug op mijn kamer zonder iets te zeggen. Ik liet hem raden of ik meeat. En een keer heb ik tegen een vriend gezegd dat ik bij mijn broer huishoudelijk personeel was. Dat was niet eerlijk. Mijn broer betaalde wel alle grote rekeningen.

Wat me uiteindelijk het meest dwarszat, was iets op een gewone zaterdagmiddag.

Onze nicht Ellen kwam koffie drinken. Zij werkt bij een makelaar en begon over hoe onmogelijk de woningmarkt was geworden. Ik vertelde dat ik al jaren ingeschreven stond voor een sociale huurwoning. Die inschrijving had ik tijdens mijn relatie gewoon laten doorlopen.

‘Daar reageert hij toch niet op,’ zei Rob.

‘Jawel, soms.’

Hij keek naar Ellen.

‘Hij denkt dat hij het kan betalen, maar hij vergeet altijd de helft. Daar moet je echt een beetje op letten bij hem.’

Ellen keek naar haar kopje. Ik zei niets meer.

Later heb ik Rob gevraagd waarom hij dat zo had gezegd.

‘Omdat het zo is. Je kwam hier niet met een volle spaarrekening binnen.’

Dat klopte. Toch had ik gewild dat hij tegenover iemand anders een keer aan mijn kant bleef staan. We hadden thuis met een rekenmachine kunnen uitzoeken wat ik wel en niet kon betalen.

De woning waar ik uiteindelijk mocht kijken, lag in een flat in Zaandam. Eén slaapkamer, een balkon waar nauwelijks een stoel op paste. De kale huur was 715 euro. Met servicekosten, energie, zorgverzekering en de rest werd het krap, ook met de huurtoeslag die ik volgens de proefberekening kon krijgen.

Ik heb alles opgeschreven op de achterkant van een envelop. Daarna opnieuw, in mijn telefoon. Ik hield niet veel over, maar ook niet niets.

Toen ik het Rob vertelde, vroeg hij eerst of er een lift was.

Dat vond ik lief. Hij dacht aan mijn knieën.

Daarna vroeg hij wat ik dacht te gaan doen als mijn auto ermee ophield.

‘Dat weet ik nog niet.’

‘Precies.’

Ik werd kwaad en zei dat hij graag wilde dat ik klein bleef. Hij schoof zijn bord weg. We aten macaroni die hij had gemaakt.

‘Nou, bedankt. Ik had je ook gewoon kunnen laten zitten.’

Daar had ik geen antwoord op. Ik weet nog steeds niet goed wat je daarop moet zeggen zonder ondankbaar te klinken.

Donderdagochtend heb ik de woning geaccepteerd. Tijdens mijn pauze, buiten bij het magazijn. Daarna voelde ik me vooral misselijk.

Rob heeft inmiddels aangeboden om te helpen verhuizen. Gisteren vroeg hij of ik zijn oude vriezer wilde hebben. Ik zei ja, als hij in de berging mag staan. Dat moet ik nog navragen.

We praten nu vooral over praktische dingen. Busje huren, vloer opmeten, welke avond hij kan. Mijn nieuwe maandlasten heb ik hem niet laten zien.

Vanavond zat ik naast hem op de bank toen er een onverwachte rekening van de garage binnenkwam: 286 euro. Hij keek naar het scherm van mijn telefoon en haalde adem om iets te zeggen. Ik draaide mijn telefoon om.

Toen hebben we allebei verder naar het journaal gekeken. De rekening moet ik voor de verhuizing nog betalen.