Mijn man wil onze jaarlijkse vriendenreis niet meer, en nu vraagt de groep of ze maar zonder ons moeten boeken

“Dus jullie kunnen beter zonder ons boeken als dat per se weer zo moet.” Dat zei mijn man aan de keukentafel, heel rustig, maar ik schoot er meteen van vol. Niet eens door die vakantie zelf, maar omdat ik voelde: dit gaat niet alleen over Frankrijk.

Wij gaan al bijna 25 jaar met dezelfde vriendengroep een week naar Frankrijk. Altijd ergens in een mooi huis of klein hotel, meestal met zwembad, airco als het nodig is, goed eten, beetje wandelen, marktje, wijntje, gewoon fijn. Niet decadent met champagne op bed of zo, maar wel comfortabel. Het is voor mij echt het vaste hoogtepunt van het jaar. Juist ook omdat we elkaar ouder hebben zien worden, kinderen het huis uit, ouders ziek, gedoe op werk, alles. Die week is een soort anker geworden.

Mijn man is vorig jaar met pensioen gegaan. Eerst dacht ik: heerlijk, eindelijk rust. Maar hij is in een paar maanden tijd enorm veranderd. Hij is zich gaan verdiepen in klimaat, consuminderen, arbeidsomstandigheden in toerisme, dat soort dingen. Op zich prima. Eerlijk gezegd vond ik dat in het begin ook wel goed aan hem. Hij is minder gaan kopen, eet bijna geen vlees meer, wil de auto vaker laten staan. Daar kon ik best in mee.

Alleen is het inmiddels niet meer: iets bewuster leven. Het is bij hem echt een heel strak regime geworden. Geen vliegen meer, geen hotels met airco, geen plekken met massatoerisme, geen restaurants die volgens hem draaien op onderbetaald seizoenswerk, liefst ook niet meer “zomaar voor je plezier” ver rijden. Hij zegt dat hij eindelijk leeft naar wat hij echt belangrijk vindt. Ik snap dat ergens ook. Maar het ging zó snel dat ik amper kon bijbenen.

Toen de groepsapp weer begon over de jaarlijkse week in Frankrijk, zei ik: “We kunnen toch gewoon met de trein als jij dat belangrijk vindt?” Ik dacht echt dat ik meewerkte. Maar nee, het ging veel verder. Hij wilde niet naar Zuid-Frankrijk, niet naar een hotel, niet naar een plek waar in augustus veel Nederlanders zitten, eigenlijk het liefst helemaal niet met deze opzet.

“Dus wat wil je dan wel?” vroeg ik.

“Kleinschalig, eenvoudig, buiten het seizoen, en niet alsof comfort het doel van de reis is,” zei hij.

Ik zei: “Maar dat is niet waar die week voor is. Die week is ook om samen te zijn met de groep.”

Toen zei hij: “Dat is precies het probleem. Voor jullie is gezelligheid belangrijker dan wat het kost aan anderen en aan de wereld.”

Dat kwam hard aan. Ook omdat het klonk alsof ik oppervlakkig was.

Ik heb toen iets gezegd wat ik misschien beter anders had kunnen brengen: “Niet alles hoeft een moreel project te zijn.” Daar werd hij heel stil van. Achteraf snap ik dat ik hem daarmee wegzette.

De weken daarna werd het alleen maar stroever. Ik stelde voor dat ik dit jaar alleen zou gaan. Of met de groep, zonder hem. Voor mij voelde dat als een praktische oplossing. Voor hem totaal niet.

“Dus jij vindt onze gezamenlijke koers minder belangrijk dan een week rosé drinken in Frankrijk?” zei hij.

Ik werd boos en zei: “Doe niet zo kleinerend. Jij doet net alsof ik moreel minder ben omdat ik één week per jaar iets wil wat mij goed doet.”

Daarna heeft hij twee dagen nauwelijks tegen me gepraat.

Wat het ingewikkeld maakt, is dat hij niet helemaal ongelijk heeft. We leven ruim. We hebben het goed. En ik heb me eerlijk gezegd nooit enorm verdiept in de schaduwkanten van al dat reizen. Tegelijk voelt het voor mij alsof hij sinds zijn pensioen alles opnieuw definieert en verwacht dat ik direct mee verander. Alsof ons leven van samen ineens herschreven wordt zonder dat ik daar echt iets over mag vinden.

In de vriendengroep is het inmiddels ook bekend. Dat is deels mijn schuld. Ik heb tijdens een etentje met een vriendin uit de groep mijn hart gelucht. Ik dacht: even stoom afblazen. Maar voor ik het wist, had iedereen er een mening over.

De één zei: “Hij heeft toch het recht om anders te willen leven?” Een ander zei juist: “Sorry hoor, maar dit is wel laat om ineens de spelregels van de hele groep te veranderen.” Nog iemand appte mij apart: “Ik vind dat jij jezelf ook niet moet wegcijferen nu hij met pensioen een soort bekering heeft.”

Dat woord vond mijn man verschrikkelijk toen hij het hoorde. Ja, ook dat had ik beter niet kunnen delen.

Vorige week kwamen we echt op het punt. Eén van de mannen uit de groep stuurde in de app: “Jongens, we moeten nu boeken. Moeten we voor twee personen minder kijken of haken jullie allebei af?” Gewoon praktisch bedoeld, maar ik kreeg er buikpijn van.

Ik zei tegen mijn man: “Ik moet nu antwoord geven.”

Hij zei: “Zeg maar dat ik niet meegaan kan op deze manier.”

Ik vroeg: “En ik?”

Toen zei hij: “Ik hoop dat jij zelf begrijpt wat steun in een huwelijk betekent.”

Daar sloeg bij mij iets van dicht. Want ik steun hem al best veel, vind ik. Ik eet mee zoals hij wil, ik pas dingen aan, ik ga mee naar de natuurwinkel, ik hoor zijn zorgen echt aan. Maar het lijkt alsof het pas telt als ik ook dit opgeef.

Tegelijk zie ik ook mijn aandeel. Ik heb zijn verandering eerst niet serieus genomen. Ik dacht echt dat het een fase was na zijn pensioen. Ik maakte grapjes als hij weer met een katoenen zakje en zijn eigen koffiebeker op pad ging. Niet gemeen bedoeld, maar wel kleinerend. Misschien voelt hij zich daardoor nu extra niet gezien.

Maar andersom voel ik mij ook niet gezien. Alsof mijn behoefte aan die week alleen maar luxe en gemak is, terwijl het voor mij ook vriendschap is, lucht, even los van mantelzorg voor mijn moeder, alle afspraken, alles. Hij weet hoe leeg ik vorig jaar was na dat hele gedoe thuis. Juist daarom doet het pijn dat hij dit wegzet als iets onbenulligs.

Nu heb ik dus nog steeds niet geantwoord in die app. De groep wacht. Mijn man vindt dat ik voor ons moet kiezen en niet voor een vakantiecultuur waar hij niet meer achter staat. Ik vind dat hij van mij geen loyaliteit moet vragen die voelt als inleveren van mezelf.

Misschien zitten we allebei vast in ons eigen gelijk, en is dat nog het lastigste. Ik snap zijn overtuiging echt wel, maar ik wil niet dat ons hele sociale leven eraan ondergeschikt wordt. Ben ik dan egoïstisch als ik toch ga, of legt hij te veel bij mij neer omdat zijn inzichten ineens ons allebei moeten veranderen? Wat zouden jullie doen?