“Niet nu, alsjeblieft…” – Eén nacht in Amsterdam die alles veranderde
‘Niet nu, alsjeblieft…’ fluisterde ik terwijl ik mijn handen om mijn buik klemde. De klok boven de koffieautomaat wees 23:47 aan. Het was stil in het kantoorpand aan de Herengracht, op het zachte gezoem van de schoonmaakmachines na. Mijn collega Fatima was net naar huis gegaan; ik had haar gerustgesteld dat ik het laatste stukje wel alleen kon doen. Maar nu, met een scherpe steek die door mijn onderbuik trok, wist ik dat ik mezelf had overschat.
Mijn telefoon trilde in mijn zak. Een bericht van mijn moeder: ‘Wanneer kom je thuis? Je zus heeft weer ruzie gemaakt met papa.’ Ik zuchtte. Altijd die spanningen thuis. Sinds papa zijn baan bij de gemeente kwijt was geraakt, was het huis gevuld met verwijten en stiltes. Ik was de enige die werkte, al was het maar als schoonmaakster. Mijn moeder vond het beneden haar waardigheid, maar ik had geen keus.
‘Kom op, Eva,’ sprak ik mezelf toe. ‘Nog één verdieping.’ Maar de pijn werd erger. Ik probeerde diep adem te halen, maar het voelde alsof er een band om mijn borst werd getrokken. Mijn gedachten schoten alle kanten op. Wat als het nu begon? Wat als ik hier, helemaal alleen, zou bevallen?
Ik strompelde naar het toilet en sloot mezelf op in het hokje. Mijn handen trilden terwijl ik probeerde te bedenken wat ik moest doen. Mijn vriend – of eigenlijk ex-vriend – Daan had me twee maanden geleden verlaten toen hij hoorde dat ik zwanger was. ‘Ik ben hier niet klaar voor,’ had hij gezegd, zonder me aan te kijken. Sindsdien had ik hem niet meer gesproken.
Een nieuwe wee golfde door mijn lichaam. Ik beet op mijn lip om niet te schreeuwen. Tranen prikten achter mijn ogen. ‘Niet nu, alsjeblieft…’
Plots hoorde ik voetstappen op de gang. Mijn hart sloeg over. Wie kon dat zijn? Iedereen was toch al weg? Ik hield mijn adem in.
‘Hallo? Is daar iemand?’ Een mannenstem, onzeker maar vriendelijk.
Ik aarzelde even, maar riep toen: ‘Hier! In het toilet!’
De deur ging open en een man van een jaar of vijftig keek bezorgd naar binnen. Hij droeg een oranje hesje – de nachtwaker.
‘Gaat het wel goed met u?’ vroeg hij.
‘Ik… ik denk dat ik ga bevallen,’ stamelde ik.
Zijn ogen werden groot. ‘Blijf rustig, ik bel meteen een ambulance!’
De minuten daarna zijn een waas van pijn en paniek. De nachtwaker – Kees heette hij – bleef bij me, hield mijn hand vast en praatte zachtjes tegen me terwijl we wachtten op de ambulance.
‘U doet het goed, Eva,’ zei hij telkens weer. ‘Het komt goed.’
Tussen de weeën door dacht ik aan thuis. Aan mama die altijd klaagde dat ik haar teleurgesteld had. Aan papa die sinds zijn ontslag nauwelijks nog sprak. Aan mijn zusje Lisa die zich steeds meer afzette tegen alles en iedereen.
‘Waarom ben je zo dom geweest?’ hoorde ik mama’s stem in mijn hoofd. ‘Een kind zonder vader…’
De ambulance arriveerde eindelijk. Alles ging snel: felle lichten, stemmen, handen die me optilden en op een brancard legden. Kees liep met me mee tot aan de deur.
‘Je bent sterker dan je denkt,’ zei hij zachtjes voordat ze me meenamen.
In het ziekenhuis werd alles een waas van pijn en adrenaline. Ik hoorde stemmen boven mijn hoofd, voelde koude handen op mijn huid. En toen – na wat uren leek te duren – hoorde ik een baby huilen.
‘Gefeliciteerd, mevrouw,’ zei een verpleegkundige terwijl ze me een klein, warm bundeltje overhandigde.
Ik keek naar het gezichtje van mijn dochtertje en voelde alles tegelijk: opluchting, angst, liefde en verdriet.
De volgende ochtend lag ik alleen op de kamer toen mijn moeder binnenkwam. Haar gezicht stond strak.
‘Dus dit is haar dan,’ zei ze zonder te glimlachen.
Ik knikte zwijgend.
Ze ging aan het voeteneinde zitten en keek me aan met die blik die ik zo goed kende – teleurstelling vermengd met bezorgdheid.
‘Wat ga je nu doen?’ vroeg ze uiteindelijk.
‘Ik weet het niet,’ fluisterde ik eerlijk.
Ze zuchtte diep en keek uit het raam naar de grijze lucht boven Amsterdam.
‘Je vader wil je voorlopig niet zien,’ zei ze zachtjes.
Dat deed pijn, maar verbaasde me niet.
‘En jij?’ vroeg ik voorzichtig.
Ze haalde haar schouders op. ‘Je bent volwassen nu, Eva. Je moet je eigen keuzes maken.’
Toen ze weg was, bleef ik achter met mijn dochtertje in mijn armen. Ik dacht aan Kees, aan zijn warme hand in die koude nacht, aan zijn woorden: ‘Je bent sterker dan je denkt.’
De dagen daarna waren zwaar. Thuis was de sfeer ijzig; papa negeerde me volledig en Lisa deed alsof er niets gebeurd was. Alleen mama hielp af en toe met de baby – maar altijd met tegenzin, alsof ze bang was dat ze haar eigen fouten zou herhalen door mij te helpen.
Op een avond zat ik met mijn dochtertje op schoot voor het raam toen er zachtjes op de deur werd geklopt. Het was Kees, met een klein cadeautasje in zijn hand.
‘Ik wilde even kijken hoe het met jullie gaat,’ zei hij verlegen.
Ik glimlachte voor het eerst in dagen echt. ‘Kom binnen.’
We praatten lang die avond – over zijn eigen dochter die hij al jaren niet meer zag sinds haar verhuizing naar Groningen, over zijn vrouw die jong was overleden aan kanker. Hij vertelde hoe hij zich soms net zo alleen voelde als ik.
‘Weet je,’ zei hij uiteindelijk, ‘soms vind je familie op plekken waar je het niet verwacht.’
Die woorden bleven bij me hangen terwijl de weken verstreken. Langzaam leerde ik dat ik niet alles alleen hoefde te dragen. Kees kwam vaker langs; hij werd een soort opa voor mijn dochtertje. Mama ontdooide langzaam; soms betrapte ik haar zelfs op een glimlach als ze met haar kleindochter speelde.
Papa bleef afstandelijk, maar op een dag – maanden later – stond hij ineens in de deuropening van mijn kamer terwijl ik mijn dochtertje verschoonde.
‘Ze lijkt op jou toen je klein was,’ zei hij zachtjes.
Ik keek hem aan en zag tranen in zijn ogen glinsteren.
Misschien zou het ooit goedkomen tussen ons allemaal. Misschien niet. Maar één ding wist ik zeker: die ene nacht had mij veranderd – had ons allemaal veranderd.
Soms vraag ik me af: hoeveel mensen lopen er rond met hun eigen stille strijd? En hoeveel van hen vinden onverwachte vriendelijkheid op precies het juiste moment? Misschien zijn we allemaal sterker dan we denken.