Mijn man stierf met een geheim… Tot ik naar de boerderij ging die ik nooit mocht bezoeken, en alles veranderde
‘Ga alsjeblieft nooit naar die boerderij, Anna. Beloof het me.’
Zijn stem was schor, zijn hand koud in de mijne. Ik voelde zijn vingers trillen, alsof hij nog iets wilde zeggen, maar de woorden bleven hangen in zijn keel. Jan, mijn man, lag bleek en broos in het ziekenhuisbed. De geur van ontsmettingsmiddel en bloemen hing zwaar in de kamer. Ik knikte, maar diep vanbinnen wist ik dat ik die belofte niet kon houden.
Jan overleed die nacht. Na 42 jaar huwelijk was ik ineens alleen. De stilte in huis was oorverdovend. Elke ochtend zette ik twee kopjes koffie, vergat ik dat hij er niet meer was. Zijn pantoffels stonden nog bij de deur, zijn jas hing aan de kapstok. Maar wat me het meest dwarszat, was dat geheim. Waarom mocht ik nooit naar die oude boerderij in Friesland? Wat had hij daar achtergelaten?
Mijn dochter Marieke kwam vaak langs. ‘Mam, laat het rusten,’ zei ze terwijl ze haar hand op mijn schouder legde. ‘Papa had vast zijn redenen.’ Maar ik kon het niet loslaten. Mijn gedachten draaiden rondjes: had hij een andere vrouw? Was er iets gebeurd wat ik niet mocht weten?
Op een regenachtige woensdag besloot ik te gaan. Ik pakte mijn oude Volvo, reed urenlang door het vlakke Friese land. De lucht was grijs, de weilanden nat en leeg. Toen ik bij de boerderij aankwam, voelde ik mijn hart bonzen. Het hek kraakte toen ik het openduwde. Alles was overwoekerd; onkruid groeide tussen de stenen, de ramen waren beslagen.
Binnen rook het muf. In de woonkamer stonden nog oude meubels onder lakens. Ik liep door de kamers, voelde de vloer kraken onder mijn voeten. In de keuken vond ik een stapel vergeelde brieven met mijn naam erop. Mijn handen trilden toen ik de eerste openmaakte.
‘Lieve Anna,’ begon Jan’s handschrift, ‘Als je dit leest, ben ik er niet meer. Er is iets wat je moet weten over deze plek…’
Ik slikte, voelde tranen prikken achter mijn ogen. In de brieven vertelde Jan over zijn jeugd op de boerderij, over zijn broer Willem die op jonge leeftijd verdween. Niemand sprak er ooit over in de familie; het was een taboe. Maar Jan schreef dat hij zich altijd schuldig had gevoeld – dat hij Willem die avond alleen had gelaten bij het meer.
‘Ik heb hem nooit meer gezien,’ schreef Jan. ‘En niemand heeft ooit geweten wat er echt is gebeurd.’
Mijn adem stokte. Had Jan iets te maken met Willems verdwijning? Ik zocht verder in het huis, vond in een kast een doos met oude foto’s en een dagboek van Willem zelf. Zijn laatste notities waren verward: ‘Jan zegt dat ik moet zwijgen…’
Plots hoorde ik voetstappen buiten. Mijn hart sloeg over. Door het raam zag ik een man naderen – grijs haar, stevige bouw. Hij leek sprekend op Jan.
‘Wat doet u hier?’ vroeg hij nors toen hij binnenkwam.
‘Ik ben Anna, Jans vrouw,’ stamelde ik.
De man keek me lang aan. ‘Ik ben Henk, Jans neef. Jij had hier niet moeten komen.’
‘Waarom niet? Wat is er gebeurd met Willem?’
Henk zuchtte diep en ging zitten. ‘Het was een ongeluk,’ zei hij zacht. ‘Maar Jan heeft zich er altijd schuldig over gevoeld. Hij dacht dat als iemand het wist, alles kapot zou gaan.’
Ik voelde woede opkomen – waarom had Jan mij dit nooit verteld? Waarom moest ik dit nu alleen uitzoeken?
‘Hij hield van je,’ zei Henk plotseling, alsof hij mijn gedachten kon lezen. ‘Maar sommige dingen zijn te zwaar om te delen.’
Ik bleef nog uren in de boerderij, bladerde door foto’s van gelukkige zomers, las brieven vol spijt en liefde. Toen ik terugreed naar huis, voelde ik me leeg en vol tegelijk.
Thuis wachtte Marieke op me.
‘En?’ vroeg ze voorzichtig.
Ik gaf haar de brieven van Jan.
‘Soms,’ zei ik zacht, ‘houden mensen van je door dingen voor je te verbergen. Maar misschien is het juist liefde om alles te delen – ook het pijnlijke.’
Nu zit ik hier aan tafel, kijkend naar Jans foto.
Had ik hem moeten laten rusten? Of heb ik eindelijk vrede gebracht in een oud verdriet? Wat zouden jullie doen als je zo’n geheim ontdekte?